'Eerste Hulp ' is de naam van een collage door de Utrechtse kunstenares Desiré Haverkamp. Een schilderachtige blauwe afbeelding met een aantal vreemde elementen. Zo is daar het 'portret' van een opengewerkte medische torso, met alle ingewanden keurig op hun plaats. Een aantal kleine instrumenten schemeren door het vriendelijke blauw heen: de spuiten en buisjes van staal en glas geven de rustige sfeer een onheilspellend tintje. Het werken met afbeeldingen van medische instrumenten en met verpakkingen van allerlei verbandmiddeltjes en pilletjes is Haverkamp in de schoot geworpen. Het heeft alles te maken met de voormalige groothandel in medische instrumenten Arie van der Kuip. (Foto 1)

Opening van de expositie

In deze collage is de term 'first aid' te ontwaren, alweer temidden van zachte blauwe pasteltinten. Tevens zijn er medische apparaten te zien, zoals onderzoekslampen. Het werk blijkt voorts opgebouwd te zijn uit brieven en officiële stukken, die behoren tot de firma Adriaan van der Kuip. (Foto 2)

Ruim tien jaar geleden wandelde beeldend kunstenares Desiré Haverkamp (1963), op zoek naar pipetjes, binnen bij een groothandel voor medische instrumenten aan de Oude Gracht in Utrecht. Deze speciaalzaak was ooit opgericht door Adriaan van der Kuip en al 60 jaar daar gevestigd. Op het moment dat Desiré de winkel binnen stapte, hadden de nazaten van de oprichter besloten dat de handel vanuit een industrieterrein voortgezet moest worden. Het oude pand moest dus worden ontruimd. (Foto 3)

Toen Desiré Haverkamp voor de pipetjes in de werfkelder terechtkwam, ontdekte ze zeer veel oude medische instrumenten die daar lagen opgeslagen: spuiten, schaartjes, hechtingen, enzovoorts. "Onverkoopbaar materiaal", werd haar gezegd. Maar Haverkamp mocht ze hebben, in ruil voor een kunstwerk, ontstaan uit het medisch materiaal. (Foto 4)

Aanvankelijk maakte ze kleurencomposities van allerlei verschillende instrumenten, gepresenteerd in grote dozen. Daarna ontstonden collages van de verpakkingen en papiertjes waarin o.a. de spuiten waren gerold. In deze collage schemeren foto's door van medisch meubilair. In het midden is juist nog het woord 'Utrecht' te lezen, decennialang de hoofdvestigingsplaats van Van der Kuip. (Foto 5)

In andere werken, zoals deze collage, verwerkte de kunstenaar vooral verpakkingsmateriaal. De kleuren, de letters en het ritme van de vormen (talloze identieke doosjes die Haverkamp naast elkaar plaatst), alle elementen bouwen mee aan een abstract kunstwerk. (Foto 6)

Met trots werd aan de medische wereld het bedrijf gepresenteerd in overzichtelijke catalogi. De geïnteresseerden werd ook een blik in de toonzalen gegund. (Foto 7)

In 1995 bleek de winkel verlaten. Alleen de kasten stonden er nog. Met de familie kwam Haverkamp overeen dat ze haar kunstwerken, die in de loop der jaren waren ontstaan uit de medische instrumenten, een jaar ter plekke kon exposeren. (Foto 8)

Tijdens die periode groeide het aantal kunstwerken gestaag, mede omdat haverkamp er veel oude clichédrukken bij kreeg die ze in prenten en collages heeft verwerkt. Groothandel Van der Kuip in medische instrumenten is nu verdwenen, maar de instrumenten zelf zijn van de schroothoop gered door Desiré Haverkamp. Met veel fantasie heeft ze de voorwerpen, de 'Dingen voor alledag', zoals Van der Kuip ze zelf noemde, een andere functie en andere associatie gegeven. (Foto 9)

Foto 7

Foto 8

Foto 9